Wszechnica PAN 2026
4 spotkania / 8 prelegentów / październik 2026
Dwoje ekspertów. Jeden temat.
W każdym spotkaniu uczestniczyło dwoje badaczy. Patrzyli na to samo zagadnienie z dwóch stron i pokazywali, że nauka lubi się spierać, uzupełniać i zaskakiwać.
temat
Cztery wtorki października
Wszystkie cztery wykłady odbyły się na żywo na Facebooku PAN Olsztyn. Nagrania znajdziesz poniżej i na kanale YouTube.
„Dwugłos w sprawie miejsca badań klinicznych w medycynie klinicznej”
Jakie miejsce zajmują dziś badania kliniczne w medycynie? Dwóch ekspertów, dwie perspektywy.

prof. dr hab. Karol Kamiński
Prorektor ds. Medycyny Prewencyjnej i Otwartej Nauki, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku

prof. dr hab. Tomasz Hryszko
Dziekan Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim oraz Dziekan Kolegium Nauk Medycznych, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
„Dwugłos w sprawie średniowiecznych Mazowszan”
Archeologia spotyka paleogenetykę: dwa spojrzenia na jedną z największych zagadek średniowiecznego Mazowsza.

prof. dr hab. Andrzej Buko
członek rzeczywisty PAN (Wydział I Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN)
„Średniowieczni Mazowszanie i zagadka stulecia: kogo chowano na cmentarzach z grobami w obudowach kamiennych? Wyniki badań interdyscyplinarnych”

prof. dr hab. Wiesław Bogdanowicz
Muzeum i Instytut Zoologii PAN
„Obcy czy swoi? Co paleogenetyka mówi o ludziach z grobów w obudowach kamiennych”
„Dwugłos w sprawie insulinooporności”
Czym właściwie jest insulinooporność i jak wpływa na rozwój cukrzycy? Rozmowa dwojga ekspertów.

prof. dr hab. Agnieszka Szadkowska
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
„Insulinooporność w cukrzycy typu 1”

prof. dr hab. Marek Strączkowski
InLife PAN
„Insulinooporność – rola w rozwoju cukrzycy typu 2 i towarzyszących zaburzeń kardiometabolicznych”
„Dwugłos w sprawie idola w dobie przemysłu kulturalnego”
Czy w czasach streamingu wciąż możliwi są bohaterowie na miarę mitu? Rozmowa o idolach, autentyczności i przemyśle kulturalnym.

dr Tomasz Jacheć
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM)
„Michael Jordan – ostatni bohater mityczny”

dr Anna Krawczyk-Łaskarzewska
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie (UWM)
„Artyści czy idole? Autentyzm czy sztuczność? O gwiazdorskich strategiach w erze streamingu”
Osiem głosów nauki

Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
06.10Prorektor ds. Medycyny Prewencyjnej i Otwartej Nauki UMB, kierownik Kliniki Kardiologii UMB. Pomysłodawca i główny badacz unikatowego badania populacyjnego „Białystok+”. Kardiolog i specjalista chorób wewnętrznych; zajmuje się czynnikami ryzyka chorób cywilizacyjnych, medycyną populacyjną, innowacjami w medycynie, nadciśnieniem płucnym i niewydolnością serca. Fellow Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC), laureat nagród Ministra Zdrowia i towarzystw naukowych, odbywał staże m.in. na Uniwersytecie Harvarda, Uniwersytecie Stanforda, w Hanowerze i Hull. Współautor ponad 300 prac naukowych, m.in. w „Cell”, „Circulation” i „Cardiovascular Research”.

Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
06.10Dziekan Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim oraz dziekan Kolegium Nauk Medycznych UMB, pełnomocnik Rektora ds. umiędzynarodowienia uczelni. Kieruje II Kliniką Nefrologii, Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych z Ośrodkiem Dializ USK w Białymstoku. Bada zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, krzepnięcia i fibrynolizy w chorobach nerek oraz nefrologię interwencyjną. Autor i współautor ponad 100 prac, m.in. w „New England Journal of Medicine” i „Nature Genetics”. Specjalista chorób wewnętrznych, nefrologii i transplantologii klinicznej; odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.

członek rzeczywisty PAN
13.10Archeolog, członek rzeczywisty PAN (Wydział I Nauk Humanistycznych i Społecznych), profesor emeryt Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, którego był dyrektorem w latach 2007–2016, oraz Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadził wykopaliska w Polsce, Francji, Włoszech, Norwegii, Hiszpanii i Jordanii. Interesuje się początkami państwa polskiego i cywilizacji europejskiej. Autor ponad 300 publikacji.

Muzeum i Instytut Zoologii PAN
13.10Biolog i genetyk, kieruje Pracownią Ewolucji Molekularnej w Muzeum i Instytucie Zoologii PAN w Warszawie. Specjalizuje się w genetyce populacyjnej i ewolucyjnej oraz w analizach dawnego DNA. W projekcie Populus Masoviae Medi Aevi odpowiadał za badania genetyczne szczątków ludzkich ze średniowiecznych cmentarzysk Mazowsza i Podlasia. Kierował też zespołem genetyków uczestniczących w identyfikacji szczątków Mikołaja Kopernika.

Uniwersytet Medyczny w Łodzi
20.10Kieruje Kliniką Pediatrii, Diabetologii, Endokrynologii i Nefrologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz oddziałem o tym profilu w Centralnym Szpitalu Klinicznym w Łodzi. Specjalistka pediatrii, diabetologii, nefrologii i endokrynologii dziecięcej. Zajmuje się także edukacją o cukrzycy, jest przewodniczącą Rady Fundacji „Diabeciaki”.

InLife PAN
20.10Lekarz, specjalista chorób wewnętrznych, endokrynologii i diabetologii. Kieruje Zespołem Profilaktyki Chorób Metabolicznych w InLife, Instytucie Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN. Zajmuje się patogenezą insulinooporności, ze szczególnym uwzględnieniem roli tkanki tłuszczowej i mięśni szkieletowych, oraz wczesnymi biomarkerami insulinooporności. Autor licznych publikacji w czasopismach międzynarodowych.

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski
27.10Adiunkt w Katedrze Literatur i Kultur Anglojęzycznych UWM w Olsztynie. Bada amerykańską kulturę popularną i współczesną mitologię amerykańską. Autor monografii „The Myth of Michael Jordan in Popular Culture” (Routledge, 2024) oraz artykułów o kulturze popularnej, komedii i sporcie. Członek Europejskiego Towarzystwa Studiów Amerykańskich (EAAS), od 2024 r. sekretarz Polskiego Towarzystwa Studiów Amerykańskich (PAAS).

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski
27.10Adiunkt w Katedrze Filologii Angielskiej UWM w Olsztynie, prowadzi zajęcia m.in. z adaptacji intermedialnej, filmu i medioznawstwa. Autorka i współredaktorka artykułów i tomów o współczesnej telewizji i filmie, adaptacji, przekładzie artystycznym, prozie Williama Gibsona oraz kulturowych reprezentacjach miasta. Obecnie bada teoretyczne i praktyczne aspekty reinterpretacji postaci literackich.
Wszechnica PAN to cykl wykładów popularnonaukowych Polskiej Akademii Nauk, w którym uznani badacze opowiadają o swoich dziedzinach w przystępny, inspirujący sposób. Nauka bliżej ludzi.